Sundagsgalskap

Møtet med Pedersen hadde gått meir innpå meg enn eg ville trudd. Resten av ettermiddagen gjekk eg berre og førebudde meg mentalt til møtet på bedehuset om kvelden. Eg la meg på sofaen i stova att og låg og såg at det var ein fin dag ute.

Eg kunne ikkje hugsa at ein dag hadde vore så stille før. Sola skein, det var blå himmel og det var kaldt. Den første frostnatta. Det sette meg i ei stemning av den typen det ikkje finst ord for. Ei god stemning. Ei kjensle av noko frå barndommen. Noko som reiv med meg i fantasien. Ein dag for Narnia og barndomsminne. For Jim Hawkins og korallrev. Ein dag for å gå stilt kring i huset og lyda etter noko. Ein dag for å sjå på tømmervegger og undra seg.

Eg visste at det var gale av meg å bli liggjande. Men noko med tanken på bedehusmøtet og samtalen med Pedersen hadde teke kreftene frå meg.

Til slutt kom eg meg opp med eit rykk. Det var framleis mykje att av sundagen. Eg fann fram nokre fine klede, dvs. den dongerien eg likte best pluss den beste vindjakken, og gjekk ut i haustdagen.

Eit minne frå tida i Stavanger følgde meg heile tida. Det var eigentleg ikkje eit minne. I grunnen var det ingenting. Likevel måtte det ha noko å seia for meg, for det var av den sorten minne eg hadde bore med meg i åravis. Det er fort fortalt - eg går i Mosvannsparken ein sundag om hausten, det er solskin, lauvet har falle av trea, sundagsfolk i sundagsklede på sundagstur. Og nokon spelar gitar. Det er det heile. Likefullt eit minne som støtt og stadig dukkar opp.

Eg ruslar litt rundt huset, opp dei tre trappetrinna til den gamle eplehagen på baksida, ned trappa att og ruslar mot hovudvegen. Ikkje for å gå heilt ned til busskuret, berre for å gjera ein sving halvveges og gå heim att.

Men eg har ikkje kome langt før eg oppdagar at det er noko som ikkje er som det plar vera. Fem, seks menn spring forbi. Dei er i kortbukser, nokre av dei, dei har nummer på brystet og dei bit tennene saman. Så følgjer ein større pulje, og deretter endå ein. Eg går ned i vegkanten og vert ståande der. Bak løparane kjem eit tog av menneske, ein heil liten hær av øybuarar som marsjerer taktfast og innbitt, heile øya kjem gåande i ein uryddig, bølgjande masse, i joggebukser og joggejakker og med store nummer på brystet, dei skyv på barnevogner og dreg på hundar i band, det er lite smil å sjå,  her gjeld det om å gå på, det er nedoverbakke no, men eg har ein mistanke om at dei kjem til å snu nede i dalen, ved kommunesenteret og vandra den lange vegen tilbake til ferjekaien og butikkane. Det er hundrevis av dei, her er dei alle saman, alle innbyggjarane på øya, tømrarane, nordsjøarbeiderane, husmødrene, småbarnsmødrene, ekspeditørene og kassadamene, butikkeigarane, elektrikarane, lensmannen, ordføraren, kommunelegen og presten. Ingen tok nokon notis av meg då dei toga forbi. Eg snudde og gjekk tilbake opp bakken. Meir enn nokon gong kjende eg meg heilt utanfor. Deira marsj var ikkje min marsj.

På tunet stoppa eg og såg lenge opp på den blå himmelen.
Det var jo berre snakk om gassar og sollys osv  som gjorde himmelen så blå. Og det fanst ingen Gud der oppe. Ingen himmelsk hærskare, ingen englar. Det var ein skremmande tanke. Eg hadde vakse opp med tanken på at Gud fanst der oppe ein stad. Saman med dei døde. Men det var ikkje slik det hang saman, det hadde eg oppdaga for lenge sidan. Det som plaga meg her eg stod, og som tok til å plaga meg meir og meir, var tanken på at me var åleine i universet. La gå om det kunne finnast liv andre stader, det var mindre interessant og hadde ikkje noko med poenget å gjera. Det eg stod her og tenkte på i tunet utanfor det gamle huset denne flotte haustdagen, den første frostmorgonen, var at me som budde her på jordkloten ikkje hadde nokon til å hjelpa oss om det skulle bli for gale. Ingen. Me var åleine. Det var ingen der ute.
Tanken var skremmande. Me kunne berre finna fram atombombene, slå kvarandre i hel, utrydda kvarandre så mykje me ville til jorda låg der som en rykande ruinhaug, bomba tilbake til steinaldernivå, og ikkje ein kjeft nokon stad ville bry seg.

Eg orka ikkje gå her ute meir. På veg inn i huset tenkte eg at Zappfe kanskje hadde rett. Dersom me gjekk ut frå utviklingslæra, evolusjonsprosessen, som utan nokon som helst guddommeleg styring ville innebera at utviklinga hadde følgd sine eigne spor, så var mennesket ein feil som helst burde viskast ut. Me gjorde best i å utsletta oss sjølve, slutta å formera oss. For meg var det ikkje noko problem. No meir. Eller enn så lenge, det var ikkje det...

Ettermiddagssola fall på skrå inn stovevindauget, filtrert gjennom dei nakne greinene på den høge bjørka utanfor.

Eg la meg på sofaen, greip ei avis, eit gammalt nummer av BT, tenkte på at det var sundag. Sundag - den dagen då ein gjekk og slang på tunet i finkleda, sparka etter katten i rein og skjær keisemd. Gjekk i kyrkja eller på møte (vel, det skulle eg jo), drakk sundagskaffi. Sakna eg noko slikt? Alle desse øybuarane som nett hadde svingt tilbake til Øyvågen, gjekk dei heim til dei fint møblerte husa sine og drakk sundagskaffi? Ja, sikkert. Kva med meg? Eg dreiv no her åleine. I det gamle huset, langt frå folk. Med bøkene mine, cd'ane, mac'en. Det var sikkert ikkje mange som hadde så stor boksamling som meg. Ikkje så mange cd'ar heller. Og det gav dei vel blanke i. Men no det var sundag, slapp av.

Det tok til å bli litt kaldt her eg låg, eg burde eigentleg stella i stand sundagskaffi, eg óg. Få meir orden på tilværet. Orden, rutine. Eit liv. Eg sakna det, sjølv om eg var fri til å la vera.  Eg hugsa sundagane heime, me drog i dress då, i alle høve slips og kvit skjorte, det var ein tur på museet om føremiddagen, fårikål til middag og kino om ettermiddagen. Og sundagskaffi. Det var høgtid om sundagen.

Og no låg eg her. Åleine, fri. Og fraus. Det tok til å bli kaldt, det vart tidleg mørkt. Eg hadde funne ein stabel ved ute i den vesle løa, men det tok til å bli slutt no. Det byrja gå opp for meg at eg burde gjera noko med det snart. Eg hadde inga aning om slike ting. Men noko sa meg at det ville bli kaldt og surt her om vinteren. Eg måtte få tak på ved ein stad. Kanskje ein biblioteklånar eller einkvan visste om ein plass der eg kunne få kjøpt.

Det var jo ikkje meir enn eit par timar til eg skulle or or huset, så eg  bestemte meg for å spara på veden så lenge.

Posted at 05:01PM jan 16, 2010 by unplugged in Diverse  |  Kommentarer[2]